Lachgascilinders: aanhoudende crisis, versterkte middelen
10 februari 2026
De plaag van de lachgascilinders blijft de hoofdstad parten spelen. Al meer dan drie jaar wordt Net Brussel geconfronteerd met de massale aanwezigheid van deze cilinders op de openbare weg. In 2025 heeft het Agentschap in het hele gewest ongeveer 75 ton cilinders opgehaald, dezelfde hoeveelheid als in 2024. Deze cijfers houden geen rekening met het zeer grote aantal cilinders die andere lokale of regionale openbare actoren aantreffen. Gezien de crisis versterken Net Brussel en zijn dochteronderneming Brussel-Energie, die verantwoordelijk is voor de exploitatie van de verbrandingsinstallatie, hun voorzieningen om de ophaling en verwerking van afval veiliger te maken, maar roepen op tot een grotere responsabilisering van de gebruikers en een efficiënter actiekader.
Het enige lichtpuntje in een nog steeds somber beeld zijn de hoeveelheden flessen die door gebruikers worden gebracht naar de Recyparks en Proxy Chimik (een mobiel inzamelingssysteem voor klein chemisch afval). Deze hoeveelheden zijn in een jaar tijd verdubbeld, van 5 naar 10 ton, op een totaal van 75 ton.
Een vage tekst
Sinds maart 2024 verbiedt een koninklijk besluit de verkoop en aankoop, het aanbieden, de invoer, het vervoer en het bezit van lachgas voor recreatief gebruik. De tekst was bedoeld om het misbruik van lachgas en de schadelijke gevolgen ervan tegen te gaan. Het is duidelijk dat de te vage aard van de wetgeving, die gebaseerd is op mondelinge verklaringen van kopers, de overheden niet in staat lijkt te stellen doeltreffend op te treden tegen het fenomeen "lachgas", dat Brussel nog steeds zwaar treft.
Sluikstorten en de gevolgen daarvan
In 2025 is meer dan 50 ton lachgasflessen illegaal achtergelaten in de openbare ruimte, voordat ze werden geïdentificeerd en verwijderd door de teams van het Agentschap.
Dankzij een voorsortering konden de teams van het Agentschap ook enkele tonnen cilinders recupereren, maar te veel cilinders worden nog steeds in vuilniszakken, containers van gebouwen of openbare vuilnisbakken gestoken, waardoor ze aan de controle ontsnappen.
De lachgasflessen die tussen het restafval terechtkomen, eindigen uiteindelijk in een van de drie ovens van de verbrandingsinstallatie van Brussel-Energie, dochteronderneming van het Agentschap. Helaas zorgt de hitte van de verbranding ervoor dat het in de gasflessen aanwezige restgas de flessen doet ontploffen, waardoor de interne structuren van de ovens worden beschadigd.
Versnipperen als oplossing
In 2025 zijn bijna 500 explosies geregistreerd door de druksensoren in de installaties van Brussel-Energie. Dit aantal is gedaald ten opzichte van 2024 (797) dankzij de implementatie van versnipperingsoplossingen op de inkomende afval. Deze voorafgaande stap maakt het mogelijk om eventuele cilinders die in zakken of containers steken, te openen en zo het restgas te verwijderen.
Dankzij dit proces is het aantal stilleggingen van de installatie door gasflessen sinds 2024 met bijna 30 % gedaald, van 35 naar 25. Dat is een mooie vooruitgang, maar het probleem blijft de hele industriële keten, van ophaling tot verbranding, onder druk zetten. De risico's voor de teams en de dreigingen voor de continuïteit van de activiteiten zijn veel hoger dan in normale omstandigheden.
Momenteel worden alleen bepaalde afvalstromen vooraf versnipperd, maar in de komende maanden is het de bedoeling om al het afval dat bestemd is voor verbranding en energievalorisatie op dezelfde manier te behandelen, wat het risico op explosies en ovenstilleggingen aanzienlijk zou moeten verminderen. Het spreekt voor zich dat deze operaties aanzienlijke kosten en operationele reorganisaties met zich mee zullen brengen.
De veiligheid van de teams en neutralisatie van gasflessen
Tegelijkertijd heeft Brussel-Energie, de dochteronderneming van Net Brussel die verantwoordelijk is voor de verbrandingsinstallatie, een systeem opgezet om het restgas in de individuele gasflessen te neutraliseren die door zijn diensten en andere openbare instanties, zoals gemeenten, worden geïdentificeerd en opgehaald. Deze neutralisatie vindt plaats voordat het recyclageproces van de flessen zelf wordt gestart. In 2025 is 153 ton gebruikte cilinders op deze manier inert gemaakt en vervolgens gerecycleerd.
De veiligheid van de werknemers blijft een absolute prioriteit voor Net Brussel en Brussel-Energie. Zo zijn de wanden van de ovens de afgelopen jaren versterkt om te voorkomen dat cilinders door de muren heen gaan. De inspectievensters waarmee men in de ovens kan kijken, zijn eveneens afgesloten en de procedures voor het beheer van de verbrandingsinstallatie zijn herzien.
Alle activiteiten in verband met de aanwezigheid van lachgasflessen brengen extra directe en indirecte kosten met zich mee voor het Agentschap en voor het Gewest. In 2025 kunnen deze worden geraamd op meer dan 12 miljoen euro, waarvan 9 miljoen rechtstreeks ten laste is van de begroting van het Agentschap.
